Partner portalu:
REKLAMA
×

Szukaj w serwisie

REKLAMA

Przystosowanie łazienki czy toalety do potrzeb osób niepełnosprawnych w obiektach takich jak hotele, szpitale czy supermarkety to prawny obowiązek. I w wielu przypadkach jest to właśnie traktowane jak przykry „obowiązek” – bo toaleta zwykle jest urządzona tak, że niepełnosprawny korzysta z niej z trudem. Wystarczy jednak zastosować się do kilku prostych zasad, by uniknąć podstawowych błędów w projektowaniu i wyposażaniu łazienki dla osób niepełnosprawnych.
Pierwszym odnośnikiem są w tym temacie przepisy Prawa Budowlanego, które regulują zakres przystosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych zarówno samych obiektów, jak i poszczególnych pomieszczeń. Drugim zaś wydaje się być zdrowy rozsądek architektów i inwestorów oraz zrozumienie potrzeb osób niepełnosprawnych – ich mechaniki ruchu oraz ergonomii potrzebnej im przestrzeni.

ŁAZIENKA DOSTĘPNA. Przy tworzeniu łazienek dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych podstawową sprawą wydaje się być umożliwienie dostępu do nich. Brzmi to może nieco paradoksalnie, ale niestety  zdarzają się łazienki, do których wejście poprzedzone jest progiem, ciasnym korytarzem czy wąskimi drzwiami, w których nie zmieści się wózek inwalidzki.
Przed toaletą dla osób niepełnosprawnych nie może być żadnego progu, stopnia ani podwyższenia. Przed i za drzwiami łazienki potrzebna jest odpowiednio duża przestrzeń, tak aby osoba na wózku mogła nim swobodnie manewrować. Minimalna szerokość drzwi prowadzących do łazienki to 90 cm; ponadto powinny się one otwierać na zewnątrz, a nie do wewnątrz. Nie zaleca się montowania w nich tzw. samodomykaczy, gdyż stawiany przez nie opór może utrudniać otwarcie drzwi. Przestrzeń potrzebna jest także wewnątrz pomieszczenia – niepełnosprawny na wózku inwalidzkim musi tam nie tylko wjechać, ale także swobodnie obrócić wózek, podjechać nim do poszczególnych sprzętów i przesiąść się np. na sedes czy krzesełko prysznicowe.

PORĘCZE. Wyposażeniem, które odróżnia łazienkę dla niepełnosprawnych są poręcze i uchwyty. W łazience prywatnej można sobie pozwolić na precyzyjne dopasowanie zawieszenia uchwytów do wzrostu użytkownika, w toalecie ogólnodostępnej ustala się pewną średnią. I tak za standardową wysokość zamontowania poręczy uznaje się 75-85 cm.  Na takiej wysokości powinny być zamontowane poręcze przy sedesie, umywalce, prysznicu. Rozmieszczenie poręczy przy sedesie uzależnione jest od ilości dostępnego wokół miejsca, a więc także i założonego sposobu przesiadania się  z wózka: bokiem – równolegle do sedesu, od przodu czy z ukosa. Każdy z wymienionych sposobów wymaga innej ilości miejsca przy sedesie.
Oprócz właściwego rozmieszczenia uchwytów (rodzaj, miejsce i wysokość zamocowania) równie ważne jest to, aby były one zamocowane stabilnie. Nie może być tu mowy o żadnej „prowizorce”, wszak osoba niepełnosprawna często opiera się na poręczy ciężarem całego ciała. (Ta sama uwaga dotyczy zamontowania deski sedesowej i krzesełka prysznicowego.)

CERAMIKA SANITARNA. Jeśli ceramika sanitarna (umywalka i sedes) nie jest dedykowana dla osób niepełnosprawnych, to powinna mieć przynajmniej łagodne kształty. Umywalka – najlepiej z szerokim rantem, żeby można było łatwo coś odłożyć – powinna zostać zawieszona na wysokości ok. 80 cm. Nie powinna też zbyt mocno odstawać od ściany, aby nie utrudniać dostępu do baterii.  Przestrzeń pod umywalką nie powinna być zabudowana żadnym postumentem bądź półpostumentem, gdyż takie „konstrukcje” uniemożliwiają podjechanie pod umywalkę wózkiem. Wózek nie zmieści się także jeśli umywalka zamocowana zostanie zbyt nisko.
Z umywalką wiąże się kolejna – często lekceważona – kwestia, a mianowicie zamontowanie lustra. W łazience dla niepełnosprawnych powinno ono znajdować się bezpośrednio nad umywalką (dolna krawędź na wysokości 100 cm od podłogi). Tylko wtedy osoba niepełnosprawna będzie mogła z niego skorzystać. Na odpowiednio obniżonej wysokości powinny też znajdować się podajniki mydła w płynie, ręczników jednorazowych i oczywiście włącznik światła.
Sedes powinien być zamontowany na wysokości 45-50 cm tak, aby niepełnosprawny mógł w miarę łatwo przesiąść się z wózka inwalidzkiego na sedes. (Standardowy kompakt ma deskę na wysokości 38-40 cm. Aby podwyższyć ceramikę można osadzić ją np. na betonowym cokole lub zastosować dziesięciocentymetrową, zdejmowaną deskę z tworzywa sztucznego.)
W przypadku ceramiki podwieszanej konieczne jest dokonanie korekty w stelażu. Sedes nie może też być zbyt krótki – zaleca się, aby miska sedesowa dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich miała długość min. 70 cm. Idealnym rozwiązaniem jest zamontowanie w pobliżu sedesu baterii bidetowej oraz przycisku do spłukiwania, tak aby niepełnosprawny nie musiał odwracać się do tyłu do spłuczki.

BEZPIECZEŃSTWO. W łazience dla niepełnosprawnych powinno się zrezygnować z armatury dwuuchwytowej (zwłaszcza baterii o małych kurkach, które  mogą się okazać nie do użycia dla ludzi z ograniczoną sprawnością dłoni) na rzecz baterii jednouchwytowych – łatwiejszych w obsłudze i precyzyjniejszych w ustawieniu temperatury. Najlepiej zaś w tej sytuacji sprawdzą się baterie elektroniczne, uruchamiane bezdotykowo. Są one nie tylko łatwe w użytkowaniu, ale także minimalizują ryzyko poparzenia się – wypływająca z nich woda ma ustawioną stałą, bezpieczną temperaturę. Ponadto jest to armatura oszczędna – bateria wyłącza się automatycznie nie powodując strat wody wynikających z niedokładnego zamknięcia. W łazienkach wyposażonych w prysznic lub wannę powinny zostać zamontowane baterie termostatyczne, które – podobnie jak baterie elektroniczne –  minimalizują ryzyko poparzenia się podczas kąpieli. Bateria natryskowa, wannowa i bidetowa powinny być zamontowane na komfortowej dla inwalidy wysokości – ok. 75 cm.
Bezpieczeństwo podczas kąpieli gwarantują także inne czynniki, m.in. nieśliska posadzka w łazience, antypoślizgowy brodzik czy dno wanny.

WANNA CZY NATRYSK? Większość argumentów przemawia oczywiście za natryskiem: jest łatwiejszy w użytkowaniu od wanny, pozwala niepełnosprawnemu na większą samodzielność, jest niezastąpiony w małych łazienkach. Miejsce do kąpieli pod natryskiem najpraktyczniej jest oddzielić od reszty łazienki zasłoną prysznicową. Z reguły zasłona wykonana jest z miękkich materiałów, tak wiec łatwo ją odsunąć i zasunąć. Natrysk nie może mieć progów, stąd brodzik powinien być zrównany z poziomem posadzki z profilowanym niewielkim spadkiem na odpływ. Na rynku  dostępne są specjalne płaskie brodziki z antypoślizgowym dnem wykonane z tworzyw sztucznych lub stali nierdzewnej. Równie dobrze w tej sytuacji sprawdzi się brodzik wykonany z niepoślizgowych płytek ceramicznych. Obowiązkowym wyposażeniem natrysku jest krzesełko prysznicowe zamontowane na wysokości umożliwiającej inwalidzie łatwe przesiadanie się z wózka. Najlepiej, aby było to krzesełko składane, ażurowe (umożliwi to swobodny odpływ wody), z oparciem pod plecy, wykonane z materiału ciepłego w dotyku. Poręcze pod natryskiem powinny posiadać warstwę antypoślizgową.
Jeśli inwestor decyduje się na wstawienie wanny do łazienki dla niepełnosprawnych, to powinien zadbać o to, by zamontowana była ona na wysokości siedziska wózka inwalidzkiego. Wanna powinna mieć szerokość 70-80 cm i nie powinna być zbyt głęboka (na rynku dostępne są wanny o głębokości 38 cm). Oporęczowanie wanny jest kwestią bardzo indywidualną, zależną od sprawności użytkownika. Ogólnie zaś miejsce do wchodzenia powinno być zabezpieczone poręczami montowanymi do ściany  na wysokości 95-105 cm, zaś przy wstawaniu przyda się poręcz pionowa.
Ostatnią sprawą jest kwestia ułożenia płytek ceramicznych na ścianach i podłodze łazienki. Wszak  niepełnosprawny to nie tylko człowiek na wózku inwalidzkim,  ale też np. osoba niedowidząca. Dobrze byłoby więc, aby ułożenie płytek na ścianach i podłodze ułatwiało inwalidom orientowanie się w przestrzeni łazienki. Chaotyczne wzory, zgrupowania płytek wprowadzą raczej komunikacyjny zamęt niż pozwolą się łatwiej zorientować w rozmieszczeniu poszczególnych stref łazienki. Dobrze byłoby, aby na podłodze znalazły się płytki antypoślizgowe.
To tylko kilka wskazówek, które mogą służyć jako podpowiedź ewentualnym inwestorom. Uświadomienie ich sobie oraz wzięcie pod uwagę wystarczy jednak do tego, aby zapewnić komfort niepełnosprawnym użytkownikom publicznej łazienki.
ANNA KOWALEWSKA
ZDJĘCIA: MARCIN ŁUKASZEWICZ I PONTE GIULIO


WYPOSAŻENIE DLA NIEPEŁNOSPRAWNYCH:
– Poręcze dla niepełnosprawnych oferują m.in. firmy: Lehnen, Provex, Akcjum, Franke oraz polscy producenci: Jag i Anares (uchwyty dla niepełnosprawnych ze stali nierdzewnej).
– Ceramikę sanitarną przystosowaną dla potrzeb osób niepełnosprawnych oferują m.in. firmy Akcjum i Koło. W ofercie firmy Akcjum znajdują się umywalki (również z mechaniczną regulacją pochylenia),  w.c.-bidety (kompakty i model podwieszany), specjalistyczny antypoślizgowy brodzik, skrzydłowe drzwi tworzące kabinę natryskową, a także wanny z otwieranym bokiem.
– Firma Koło posiada w swojej ofercie program wyposażenia łazienki o nazwie „Nova Top Bez Barier”. W serii znajduje się m.in. umywalka z wyprofilowaną krawędzią, sedes wiszący oraz kompakt o długości 70 cm, a także akrylowa wanna do kąpieli z antypoślizgowym dnem o głębokości 38 cm.
– Firma Jag zajmuje się produkcją poręczy i uchwytów dla osób niepełnosprawnych. W ofercie producenta znajdują się także m.in. krzesełka wannowe i prysznicowe.

 

BEZWZGLĘDNE WYMAGANIA:
– szerokość otworów drzwiowych: 90-95 cm
– powierzchnia manewrowa pozwalająca na pełen obrót (360 stopni) przy średnicy koła 150 cm
– pozioma płaszczyzna widzenia  na wysokości ok. 125 cm (osoby korzystające z wózka inwalidzkiego)
– wysokość zamontowania suszarki i podajnika do papieru – ok. 120 cm
– wysokość zamontowania sedesu i siedziska
pod natryskiem – 50 cm
– umywalka zawieszona na wysokości 80-90 cm; umywalka bez postumentu i półpostumentu - wolna przestrzeń pod umywalką m.in. 67 cm
– bateria pod natryskiem zamocowana na wysokości ok. 85 cm
– wysokość zamontowania poręczy podnoszonej przy w.c. ok. 80 cm
– dodatkowa instalacja sygnalizacyjno-przywoławcza

 

 

REKLAMA

REKLAMA

Newsletter

Najciekawsze artykuły z naszego serwisu codziennie w Twojej skrzynce
REKLAMA