Partner portalu:
REKLAMA
×

Szukaj w serwisie

Tesserae\" - szklane płytki, z których powstawały mozaiki, weneccy rzemieślnicy wytwarzali już w VII w. Był to jednak towar luksusowy, na który mogli sobie pozwolić jedynie najbogatsi. Masowa produkcja znacznie tańszych płytek ceramicznych upowszechniła ten typ okładziny, jednak o szkle nigdy nie zapomniano. Od pewnego czasu producenci płytek i projektanci wnętrz coraz chętniej zwracają się w kierunku szkła. Rosnąca popularność szklanych płytek i dekoracji oraz ich walory użytkowe każą przyjrzeć się im bliżej.

REKLAMA

\"Tesserae\" - szklane płytki, z których powstawały mozaiki, weneccy rzemieślnicy wytwarzali już w VII w. Był to jednak towar luksusowy, na który mogli sobie pozwolić jedynie najbogatsi. Masowa produkcja znacznie tańszych płytek ceramicznych upowszechniła ten typ okładziny, jednak o szkle nigdy nie zapomniano. Od pewnego czasu producenci płytek i projektanci wnętrz coraz chętniej zwracają się w kierunku szkła. Rosnąca popularność szklanych płytek i dekoracji oraz ich walory użytkowe każą przyjrzeć się im bliżej.

Czystość i elegancję, a zarazem funkcjonalność szkła docenili już m.in. producenci kabin natryskowych i umywalek. Nic zatem dziwnego, że i producenci płytek ceramicznych (prześcigający się we wprowadzaniu na rynek coraz nowszych wzorów, formatów oraz faktur) coraz powszechniej interesują się szkłem jako materiałem służącym wykańczaniu wnętrz. Do bogatej tradycji szklanych mozaik produkowanych w Wenecji i na pobliskiej wyspie Murano, dołączyły szklane płytki i dekoracje w większym formacie. Tendencję tę wyraźnie można było dostrzec na tegorocznych targach Cevisama, które charakteryzowało zróżnicowanie materiałów, skontrastowanie formatów i kolorów płytek.

W panujące w branży płytkarskiej trendy wpisali się również rodzimi producenci. Premiera szklanych płytek polskiej produkcji miała miejsce na tegorocznej Budmie w Poznaniu, gdzie swoje wyroby zaprezentowały Ceramika Paradyż, Cer-rol oraz Krzemień. Śmiało można zatem mówić o renesansie szklanej płytki. Renesansie, do którego przyczyniły się nie tylko walory estetyczne, ale również niezaprzeczalne zalety użytkowe szkła.

W zestawieniu z ceramiką szkło jako materiał służący okładzinowaniu ścian posiada przewagę pod względem parametrów technicznych. Niższa jest przede wszystkim nasiąkliwość szkła, co pozwala na stosowanie szklanej mozaiki nie tylko w łazience, ale również jako okładzinę do basenów i na elewacjach zewnętrznych budynków. Sprzyja temu ponadto odporność szkła na skoki temperatury i mrozoodporność. Naturalne właściwości szkła czynią je także odpornym na działanie czynników chemicznych. Szklane płytki i mozaiki ustępują jednak w większości okładzinom ceramicznym pod względem wytrzymałości na zginanie i działanie siły łamiącej.

TECHNOLOGIE PRODUKCJI. Powyższe właściwości odnoszą się do płytek produkowanych w technologii vitromasy. Proces produkcyjny rozpoczyna się tutaj od pokrycia specjalnych szamotowych form, w których następnie wypalane będą płytki, substancją zapobiegającą przywieraniu do nich produktu i stanowiącą podkład dla aplikacji kolorystycznych. Następnie formy zasypywane są specjalną sproszkowaną granilią (pochodna materiału szklanego). To od jakości granilii zależy jakość płytek, dlatego też producenci przywiązują szczególną uwagę do właściwego doboru jej składników (skład granilii opracowywany jest w laboratoriach). Najbardziej cenione są granilie murano, których skład komponowany jest w oparciu o najwyższej jakości szkło wytwarzane od wieków na wyspie Murano wedle niezmienionej receptury.

Kolejny etap to wypalanie płytek w temperaturze ok. 1000-1200ĽC. Szklane płytki wytwarzane w technologii vitromasy mogą być wypalane w formie taśmy i następnie łamane na pojedyncze kostki bądź od razu wypalane w formach o określonych wymiarach. Ręczne łamanie kostek daje charakterystyczne nieregularne krawędzie, podczas gdy krawędzie kostek wypalanych w gotowych formach są bardziej zaokrąglone. Jednak nawet w przypadku mozaik wytwarzanych fabrycznie nie da się uniknąć pewnych odchyleń od ustalonych parametrów. Stąd też producenci zastrzegają sobie prawo do pewnych niewielkich różnic w rozmiarze, kolorze oraz wykończeniu powierzchni poszczególnych kostek. Szklane płytki wypalane są tylko raz, chyba że dalszy proces zdobienia wymaga ponownego wypalania (tradycyjny proces produkcji płytek ceramicznych wymaga trzykrotnego wypalania każdej płytki). Aby uzyskać kostkę kolorową do bezbarwnej granilii dodaje się sproszkowany barwnik, który w procesie wypalania ulegnie stopieniu i wymieszaniu z roztopioną granilią tworząc jednorodną masę. Stąd bogactwo kolorów oferowanych na rynku mozaik. Płytki produkowane w technologii vitromasy można także dekorować tradycyjną metodą sitodruku.

Innym sposobem na uzyskanie barwnych płytek szklanych jest powlekanie ich od spodu specjalnym barwnikiem w formie plastycznej, rozciągliwej taśmy. Tego rodzaju płytki produkowane są z przezroczystego szkła typu float (wykorzystywanego do produkcji szyb okiennych), które po nałożeniu barwnika ponownie jest wypalane w celu lepszego zespolenia obu materiałów. Na transparentne szkło może być także nałożony podczas ostatniego wypalania wysokotemperaturowy barwny lakier. Wytwarzane w ten sposób płytki uzyskują jednolity kolor nie tracąc przy tym charakterystycznej głębi.

Przygotowanie podłoża, a następnie układanie płytek i mozaik szklanych nie różni się zbytnio od układania płytek ceramicznych. Producenci zalecają stosowanie elastycznych, białych zapraw klejowych (na bazie białego cementu) bądź specjalnych klejów do płytek szklanych.

Szklane płytki mogą być obrabiane (przycinane i szlifowane na brzegach) jedynie przy użyciu urządzeń do cięcia szkła (z diamentowymi końcówkami). Również nawiercając otwory w płytkach należy pamiętać o zastosowaniu specjalnych diamentowych wierteł.

PŁYTKI DEKOROWANE SZKŁEM. Tańszą alternatywę dla płytek szklanych produkowanych w technologii vitromasy stanowią płytki dekorowane szklaną granilią, również obecne na polskim rynku. Taki sposób wytwarzania płytek nazywany jest technologią murano.

- Technologia produkcji dekoracji \"murano\" jest kombinacją technologii produkcji dekoracji serigraficznych i technologii produkcji dekoracji szklanych - wyjaśnia Rafał Domaradzki, dyrektor ds. innowacji i wdrożeń Ceramiki Paradyż. - Proces rozpoczyna się od przygotowania biskwitu ceramicznego w formatach dedykowanych dla dekoracji, który pokrywany jest angobą, a następnie właściwym kolorem szkliwa. Tak przygotowany podkład jest wypalany, a następnie pokrywany grafiką i różnymi aplikacjami. Całość pokrywana jest dość grubą warstwą materiału, który w swym składzie jest zbliżony do szkła. Tak przygotowana dekoracja jest wypalana po raz drugi. Po wypaleniu produkt jest cięty na wymagane formaty i kształty, a następnie poddawany dodatkowemu wypalaniu w celu zaokrąglenia krawędzi. Metalizatory (złoto, platyna) są nakładane przed ostatnim wypalaniem.

Biskwitowa podstawa zbliża płytki i dekoracje produkowane w technologii murano do płytek ceramicznych, warstwa granilii daje jednak efekt płytki szklanej. Ze względu na dwie \"warstwy\", z jakich składają się płytki produkowane w ten sposób (biskwitowa podstawa i granilia) ich grubość jest większa niż wykonywanych w technologii vitromasy. Biskwitowa podstawa płytki sprawia też, że nie zachodzi konieczność stosowania białych zapraw klejowych.

- Zastosowanie podkładu ceramicznego lub jego brak decydują w finale o efekcie estetycznym. Technologia murano umożliwia wykonywanie skomplikowanych grafik o fotograficznej wierności; w technologii vitromasy powstają raczej grafiki pozbawione szczegółów. Obie technologie pozwalają na uzyskanie efektu przestrzennego i dodatkowe zdobienie metalami szlachetnymi - informuje Rafał Domaradzki.

OFERTA RYNKOWA. Choć wytwarzanie szklanej mozaiki na świecie ma wielowiekową tradycję, historia tego rodzaju płytek w Polsce jest stosunkowo krótka. Jeszcze do niedawna na krajowym rynku dostępne były wyłącznie płytki i mozaiki szklane sprowadzane z krajów zachodnich. Szczególną renomę (nie tylko zresztą na rynku polskim) zdobyły sobie płytki włoskie, wytwarzane w oparciu o wielowiekową tradycję i doświadczenie.

Produkowane przez firmę Bisazza od ponad pół wieku w Alte-Vincenza niedaleko Wenecji mozaiki szklane to tzw. top-klasa wśród okładzin. Wytwarzane ze stopionych związków krzemu, tlenków węgla, barwników oraz półszlachetnego kamienia - Aventuriny, szklane kostki są barwione w całej swojej masie. Manipulowanie proporcjami szkła i barwnika to jeden ze sposobów osiągania odmiennych efektów estetycznych mozaiki.

Ekskluzywne szklane mozaiki oferuje również włoska firma Ceramgres. Uwagę zwraca szczególnie kolekcja Vitrum High Tech łącząca tradycję z nowoczesnością. Niezwykły efekt uzyskano tu dzięki połączeniu

transparentnego szkła z podkładem

z metali szlachetnych, takich jak platyna, złoto czy brąz. Płytki z serii Vitrum High Tech wpisują się w modny obecnie styl industrialny, znakomicie komponując się np. ze stalowymi umywalkami.

Mozaiki ze szkła i metalu proponuje również firma Trend. Seria Aureo to mozaika z drobinkami złota wytwarzana z transparentnego szkła typu float, na które nakłada się płatki 24-karatowego złota, a następnie topi dla połączenia obu składników. Ręcznie łamane kostki (o wymiarach 1x1 lub 2x2 cm) dostępne są w wersji ściennej i podłogowej.

Jednak szklane mozaiki nie są wyłącznie domeną Włochów. Bogatą ofertą może się pochwalić m.in. austriacki Vidom Glasstiles, czeski Kernel (kolekcja \"Live Tile\") czy francuska firma Opiocolor.

- Do produkcji mozaiki Opiocolor wykorzystywane są mieszanki krzemionki, skalenia, węglanu sodu i materiałów koloryzujących. Surowce te ogrzewa się do temperatury 1200-1500ĽC i po 12 godzinach odlewa się w postaci taśmy, a następnie chłodzi i tnie na pojedyncze kostki o wymiarach od 9,5x9,5 mm do 50x50 mm - mówi Kazimierz Torbicz, prezes DC Engineering Sp. z o.o. - dealera mozaik Opiocolor w Polsce.

POLSKIE PŁYTKI SZKLANE. Pierwszą polską mozaikę o biskwitowym podkładzie dekorowanym granilią typu murano wprowadziła na rynek firma Cer-art. Było to dwa lata temu. Obecnie seria Murano znajduje się w ofercie firmy Cer-rol, która posiada też w swym asortymencie serię Venice wytwarzaną w technologii vitromasy. W skład kolekcji wchodzą osobno formowane tessery oferowane w modułach 20x20 cm na siatce. Pięć wersji kolorystycznych mozaiki dostępnych jest w wersji matowej lub błyszczącej.

Szklane dekoracje i inserta stanowiące uzupełnienie kolekcji płytek ceramicznych pojawiły się również w ofercie Ceramiki Paradyż. Produkowane w technologii murano dekoracje Fantasia, Matrix i Magic swoją premierę miały na tegorocznych poznańskich targach Budma.

Szklane płytki postanowiła również w tym roku wytwarzać firma Krzemień, znana dotąd jako producent szklanych umywalek i akcesoriów.

Warto również wspomnieć w tym miejscu o szklanych dekoracjach wytwarzanych metodą fusingu przez specjalizujących się w tej dziedzinie artystów plastyków. Te niepowtarzalne ścienne kafle-dekory, a także większe tafle szkła, które osadzone w ramach pełnić mogą rolę np. półprzezroczystej ścianki pomiędzy łazienką a korytarzem czy sypialnią, tworzone są każdorazowo na indywidualne zamówienie. Dzięki odbijającym się w nich refleksom światła przestrzeń łazienki zyskuje specyficzny, lekko tajemniczy klimat.

Szkło, kamień i metal to materiały, po które coraz chętniej sięgają obecnie producenci i projektanci wnętrz. Jest to z jednej strony rezultat coraz powszechniejszego wykorzystywania przez projektantów surowców naturalnych, a z drugiej przejaw tendencji minimalistycznych tak w przypadku wzornictwa poszczególnych elementów wyposażenia łazienki, jak też w aranżacji całego wnętrza. Wydaje się zatem, że szklany renesans nie skończy się szybko.

KATARZYNA ZACHAREWICZ

REKLAMA

REKLAMA

Newsletter

Najciekawsze artykuły z naszego serwisu codziennie w Twojej skrzynce
REKLAMA